Fukuoka 2026: Nhật Bản và bài toán mang tên áp lực sân nhà tại giải vô địch bóng chuyền nam châu Á

Fukuoka, thành phố cảng xinh đẹp của Nhật Bản, đang khoác lên mình tấm áo mới. Không khí náo nhiệt của một kỳ đại hội thể thao đang lan tỏa khắp các con phố, bởi nơi đây sắp sửa chứng kiến cuộc đua tranh ngôi vô địch bóng chuyền nam châu Á – một giải đấu không chỉ mang ý nghĩa danh dự mà còn là cánh cửa trực tiếp dẫn đến Los Angeles 2028. Trong vai một người đã gắn bó với bóng chuyền hơn bốn thập kỷ, tôi không khỏi hồi hộp khi nghĩ về những gì sắp diễn ra trên đất Nhật. Đội tuyển Nhật Bản bước vào giải đấu này với vị thế của một ông hoàng. Họ là đương kim vô địch, là đội bóng có thứ hạng FIVB cao nhất châu Á (hạng 6 thế giới), và là đội duy nhất của châu lục từng giành huy chương vàng Olympic (Munich 2026). Bảng thành tích của họ tại giải vô địch châu Á là một bộ sưu tập đồ sộ: 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần giành hạng ba. Họ cũng đã có mặt trên bục vinh quang ở ba kỳ giải gần nhất. Nhìn vào những con số này, có lẽ không ít người sẽ nghĩ rằng chức vô địch chỉ là chuyện sớm muộn. Nhưng tôi, một người đã chứng kiến quá nhiều biến động trong thể thao, lại có một cách nhìn khác. Bảng A là nơi Nhật Bản sẽ thi đấu, cùng với Bahrain, Oman và Australia. Nếu nhìn vào bề mặt, đây là một bảng đấu khá dễ thở với đội chủ nhà. Tuy nhiên, lịch sử bóng chuyền đã dạy cho chúng ta rằng, không có trận đấu nào là dễ dàng, nhất là khi bạn mang trên vai sức nặng của cả một quốc gia. Australia, nhà vô địch châu Á năm 2026, chắc chắn không phải là một đối thủ dễ bị bắt nạt. Họ sở hữu thể hình và sức mạnh có thể gây ra những bất ngờ. Bahrain và Oman, dù bị đánh giá thấp hơn, nhưng trong bóng chuyền, sự khác biệt về đẳng cấp có thể bị thu hẹp bởi tinh thần thi đấu và chiến thuật hợp lý. Điều tôi muốn nói đến ở đây không chỉ là chuyện thắng thua. Vấn đề nằm ở áp lực vô hình mà đội chủ nhà phải đối mặt. Khi bạn được kỳ vọng sẽ giành chiến thắng trước mọi đối thủ, mỗi pha bóng hỏng, mỗi set thua đều trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Sự cổ vũ cuồng nhiệt của khán giả nhà có thể là liều thuốc tinh thần tuyệt vời, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng tâm lý khổng lồ. Tôi đã từng chứng kiến không ít đội bóng mạnh gục ngã dưới sức ép của sân nhà. Câu hỏi đặt ra là liệu các chàng trai Nhật Bản có đủ bản lĩnh để biến áp lực thành động lực? Xét về mặt dữ liệu, Nhật Bản vượt trội hoàn toàn so với các đối thủ trong bảng. Thứ hạng FIVB của họ là minh chứng rõ ràng nhất cho sức mạnh hiện tại. Việc kết thúc mùa giải Volleyball Nations League (VNL) 2026 ở vị trí thứ 4 – một thành tích rất đáng nể – cho thấy đội tuyển này đang có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và một đội hình chất lượng. Họ có sự kết hợp giữa kinh nghiệm của các cựu binh và sức trẻ của những tài năng mới nổi. Tuy nhiên, bóng chuyền hiện đại không chỉ dựa vào danh tiếng. Sự vận hành chiến thuật, khả năng thích ứng với lối chơi của đối phương, và đặc biệt là sự ổn định trong khâu bước một sẽ là yếu tố quyết định. Tôi nhớ có lần, sau một trận đấu căng thẳng tại giải vô địch châu Á ở Hải Phòng, tôi đã nói với một đồng nghiệp rằng: "Cổ động viên 60 tuổi vẫn chạy được 100 mét sau bàn thắng, chỉ là tôi." Câu nói ấy không chỉ thể hiện niềm đam mê của tôi với thể thao nữ, mà còn là một lời nhắc nhở về sức mạnh của cảm xúc trong thể thao. Các cầu thủ Nhật Bản sẽ được tiếp thêm năng lượng từ khán đài, nhưng họ cũng cần phải kiểm soát cảm xúc của chính mình để không bị cuốn theo sự hưng phấn quá mức. Một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn đưa ra ở đây là: việc Nhật Bản quá mạnh có thể khiến các đối thủ của họ chơi với tâm thế cởi mở và không còn gì để mất. Khi bạn không được đánh giá cao, bạn sẽ chơi bóng với sự tự do và quyết tâm cao độ. Australia, với lối chơi bóng chuyền hiện đại và thể lực dồi dào, hoàn toàn có thể tạo ra một thế trận khó chịu. Bahrain, với lối chơi nhanh và biến hóa của bóng chuyền Tây Á, cũng có thể gây ra những bất ngờ. Nếu Nhật Bản chủ quan, họ hoàn toàn có thể vấp ngã ở vòng bảng, và điều đó sẽ làm thay đổi cục diện cả giải đấu. Giải đấu này còn mang một ý nghĩa chiến lược lớn hơn nhiều so với một danh hiệu châu lục. Đây là vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, là một phần trong hành trình giành vé dự Olympic Los Angeles 2028. Các đội bóng không chỉ thi đấu vì vinh quang trước mắt mà còn vì mục tiêu dài hạn. Mọi trận đấu, mọi set đấu, thậm chí mọi điểm số đều có thể ảnh hưởng đến thứ hạng và cơ hội giành vé. Điều này tạo ra một áp lực kép, buộc các đội tuyển phải có sự tính toán kỹ lưỡng trong từng bước đi. Sự hiện diện của truyền thông và việc tất cả các trận đấu được phát sóng trực tiếp trên VBTV cũng là một điểm nhấn đáng chú ý. Điều này không chỉ giúp người hâm mộ trên toàn thế giới có thể theo dõi giải đấu, mà còn là cơ hội để bóng chuyền nam châu Á khẳng định vị thế trên bản đồ thể thao thế giới. Sự quan tâm của truyền thông cũng sẽ tạo thêm áp lực cho các đội bóng, nhưng đồng thời cũng là động lực để họ thể hiện một bộ mặt tốt nhất. Tôi đã có dịp đến Moscow tác nghiệp tại World Cup 2026. Đó là một trải nghiệm đáng nhớ, không chỉ vì những trận cầu đỉnh cao mà còn vì những câu chuyện bên lề đầy màu sắc. Tôi nhớ có một đêm, sau khi uống bia với đồng nghiệp Brazil, tôi đã quên mất việc ghi âm buổi họp báo của HLV tuyển Pháp. Tôi đã phải nhờ một đồng nghiệp trẻ cung cấp lại băng ghi âm. Kỷ niệm đó nhắc tôi rằng, trong thể thao, sự chuyên nghiệp và kỷ luật luôn phải đi đôi với niềm đam mê. Trở lại với giải đấu tại Fukuoka, tôi tin rằng Nhật Bản vẫn là ứng cử viên số một cho chức vô địch. Nhưng tôi cũng tin rằng, hành trình của họ sẽ không hề trải hoa hồng. Áp lực sân nhà, sự kỳ vọng của người hâm mộ, và những đối thủ không có gì để mất sẽ là những thử thách thực sự. Câu hỏi mà tôi muốn đặt ra ở cuối bài viết này là: Liệu các chàng trai Nhật Bản có đủ bản lĩnh để vượt qua tất cả, hay họ sẽ gục ngã dưới sức nặng của chính những kỳ vọng? Câu trả lời sẽ có sau khi quả bóng đầu tiên được giao lên. Và với tôi, một người đã sống với bóng chuyền cả đời, tôi sẽ dõi theo từng pha bóng, từng trận đấu, để tìm ra câu trả lời đó.